Kategori: Makaleler

Toplumsal Normların Gölgesinde: “Öpüşme ile Gonore Geçer mi?” Sorusuna Sosyolojik Bir Bakış Toplumun cinsellik, beden ve mahremiyet konularına dair sınırları, bireylerin en özel anlarına bile yön veren görünmez çizgilerdir. Bu yazı, yalnızca bir sağlık sorusunu değil, aynı zamanda bu sorunun arkasındaki kültürel yapıyı anlamaya çalışan bir araştırmacının gözünden yazılmıştır. “Öpüşme ile gonore geçer mi?” sorusu, tıbbi bir meraktan öte, bireylerin temas, güven, mahremiyet ve utanç kavramlarını nasıl yaşadığını gösteren bir aynadır. Gonore ve Toplumsal Algı: Bilimsel Gerçekler ile Sosyal Gerçeklik Arasında Gonore (bel soğukluğu), Neisseria gonorrhoeae adlı bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Tıp literatürü, hastalığın ağırlıklı olarak…

Vomer Kemik Ne Demek? Edebiyatın Derinliklerinde Bir Denge Unsuru Olarak İnsan Yüzü Bir Edebiyatçının Gözünden: Kelimelerin Anatomisi Kelimeler, tıpkı kemikler gibi görünmez ama her anlatının iskeletini oluşturur. Vomer kemik — burnun ortasında yer alan, yüzün iki yarısını birbirinden ayıran ince ama güçlü bir kemik — yalnızca biyolojik bir yapı değil, edebiyatın derinlerinde metaforik bir merkezdir. Çünkü edebiyat da tıpkı insan yüzü gibi iki yarıdan oluşur: görünür olanla gizlenen, söylenenle bastırılan, rasyonel olanla duygusal olan. Bir yazar için “vomer”, insanın iç dünyasını ikiye bölen, anlamın nefesini yönlendiren bir kavramsal eksendir. Nasıl ki vomer kemik, nefesin doğru akışını sağlar, edebi yapı da…

Kan Ne İşe Yarar? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Ele Alalım! Hadi başlayalım! “Kan ne işe yarar?” sorusu, çocukken öğretmenlerimizin sıkça sorduğu ve büyüdükçe daha derin anlamlar kazandığını fark ettiğimiz bir soru. Tabii, biz burada biyolojik anlamını geçip, kanın ne işlevi olduğunu küresel ve yerel perspektiflerden de inceleyeceğiz! Çünkü kan, sadece vücudumuzdaki bir sıvı değil; kültürlerden kültürlere değişen algıları, toplumsal değerleri ve hatta tarihsel birikimleriyle de oldukça etkili bir unsur. Şimdi, biraz eğlenceli bir şekilde ve samimi bir dille bu soruyu farklı açılardan incelemeye ne dersiniz? Küresel Perspektiften Kanın Rolü Dünyanın dört bir yanındaki toplumlarda kan, biyolojik işlevinden çok daha fazlasını…

Kamu Yararının Amacı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Toplum olarak her gün aldığımız kararların, attığımız adımların ve belirlediğimiz politikaların arkasında yatan ortak bir ilke vardır: “kamu yararı.” Ancak çoğu zaman bu kavramı yalnızca soyut bir hukuk terimi veya devletin görev alanıyla sınırlı bir ilke olarak düşünürüz. Oysa kamu yararı, toplumun tüm bireylerini kapsayan, adalet ve eşitlik temelinde yükselen, ortak geleceğimizi şekillendiren dinamik bir fikirdir. Bu yazıda, kamu yararının amacını yalnızca hukuksal veya siyasal bir çerçevede değil; toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi çağdaş dinamiklerle birlikte ele alacağız. Toplumu Kucaklayan Bir Başlangıç: Kamu Yararını Yeniden…

Meddah Nedir Tek Kişilik? Antropolojik Bir Bakışla Anlatı Ritüeli Bir antropolog olarak dünyanın dört bir yanında karşılaştığım en büyüleyici olgulardan biri, insanların anlatma biçimleridir. Her kültür, hikâye anlatma eylemini kendi diline, ritüellerine ve sembollerine göre şekillendirir. Kimi zaman bu anlatı, bir köy meydanında yankılanır; kimi zaman bir gölge oyununun ardında gizlenir. Meddah geleneği ise bu evrensel anlatı kültürünün Anadolu’daki özgün yansımasıdır. Peki, “Meddah nedir, tek kişilik mi?” diye sorduğumuzda, yalnızca bir sahne sanatından mı söz ediyoruz? Yoksa, toplulukların hafızasını taşıyan kadim bir ritüelden mi? Tek Kişilik Bir Topluluk: Meddahın Sosyal Rolü Antropolojik açıdan meddah, yalnızca bir tek kişilik gösteri sanatçısı…

Likra Nasıl Bir Kumaştır? Esnekliğin Tarihsel Serüveni Bir tarihçi olarak geçmişi anlamak için yalnızca büyük savaşlara ya da devrimlere değil, gündelik hayatın görünmeyen kahramanlarına da bakarım. Çünkü insanlık tarihi, yalnızca tahtların değil, aynı zamanda kumaşların, iğnelerin, ipliklerin de hikâyesidir. Likra — modern dünyanın esneklik sembolü — bu hikâyenin en yeni, en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturur. Peki, likra nasıl bir kumaştır? Sadece bir tekstil malzemesi mi, yoksa 20. yüzyılın toplumsal dönüşümünü anlatan bir kültürel sembol mü? Likranın Doğuşu: Endüstri Çağının Yeni Elyafı Likranın hikâyesi, 1958 yılında Amerika’da başlar. Kimyager Joseph Shivers, DuPont firmasında yaptığı çalışmalar sırasında esnek, dayanıklı ve form tutabilen…

Huzursuz Bağırsak Sendromu Belirtileri Nelerdir? Bedenin Politikası Üzerine Bir Düşünce Denemesi Bir siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerinin yalnızca devletler, kurumlar veya ideolojiler arasında değil, insan bedeninde de işlediğini gözlemlemek benim için kaçınılmazdır. Beden, tıpkı bir devlet gibi kendi iç düzenine sahiptir: organlar arasında bir hiyerarşi, sinir sisteminde bir iletişim ağı, hormonlarda bir denetim mekanizması… Bu bağlamda huzursuz bağırsak sendromu (IBS) yalnızca bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda bir “mikro-iktidar” alanıdır. Bedenin iktidarı çöktüğünde, düzen bozulur — tıpkı toplumsal sistemlerde olduğu gibi. O halde sormak gerekir: IBS yalnızca mide ve bağırsakların meselesi midir, yoksa çağımızın politik bir metaforu mu? Huzursuz Bağırsak…

Güherçile Diğer Adı Nedir? İnsan Zihninin Derinliklerinde Bir Psikolojik Metafor İnsan davranışlarını anlamaya çalışmak, bazen kimyasal bir denklemi çözmeye benzer. Bir maddenin bileşimini keşfetmekle, bir duygunun kaynağını bulmak arasında şaşırtıcı benzerlikler vardır. Psikoloji, görünmeyeni görünür kılma sanatıdır — tıpkı eski zamanların simyacıları gibi, insanın iç dünyasındaki dönüşümü anlamaya çalışır. “Güherçile” kelimesi de bu dönüşümün güzel bir metaforudur. Çünkü yüzeyde kimyasal bir madde olarak karşımıza çıksa da, derinlerde insanın içsel doğasını yansıtan sembolik bir anlam taşır. Güherçile Nedir, Diğer Adı Ne Anlama Gelir? Bilimsel olarak bakıldığında, güherçilenin diğer adı potasyum nitrattır. Kimyasal formülü KNO₃ olan bu madde, doğada genellikle mineral olarak…

“İyi Kanser” Diye Bir Şey Yok: Rahatlatan Etiketler, Görmezden Gelinen Gerçekler Kusura bakmayın ama baştan söyleyeyim: “iyi kanser” ifadesi, kulağa sıcak gelen bir kandırmacadan ibaret. Evet, bazı kanser türleri ortalama olarak daha yavaş seyreder, bazıları daha iyi tedavi yanıtı verir. Ama bu, “iyi” oldukları anlamına gelmez. Bu etiket, hasta ve yakınlarının zihnini uyuşturan bir yastık; oysa bize gereken şey, netlik, bağlam ve bilgidir. Hadi tartışalım: Gerçekten “iyi” olan kanser mi var, yoksa yanlış kurulan bir cümle yüzünden yanlış kararlar mı alıyoruz? Özet: “İyi kanser” yok; yalnızca daha olumlu seyir gösterme olasılığı yüksek alt tipler, daha erken evreler ve daha başarılı…

Gözde Girişim Ne İş Yapar? Geçmişten Bugüne Bir Yatırım Öyküsü Bir tarihçi olarak geçmişin izlerini takip etmek, bugünümüzü daha berrak görmemizi sağlar. Kurumların kuruluş serüveni, dönemin ihtiyaçları ve dönüşümleriyle el ele gider. İşte Gözde Girişim’in hikâyesine bu perspektiften bakarak, kurumun ne iş yaptığına dair yalnızca teknik bilgiyi değil; zaman içindeki bağlarını ve rolünü de anlatan bir yazı sunuyorum. Kökler: Kuruluş ve İşlevin Doğuşu Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (kısaca Gözde), 22 Ocak 2010’da “Gözde Finansal Hizmetler A.Ş.” adıyla kuruldu ve 2011 Temmuz’unda sermaye ortaklığı modeliyle “Gözde Girişim” adını aldı. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Kuruluş amacı, kaynak ve yapılandırma ihtiyacı olan girişim şirketlerine…