Robotlar Ne Yapabilir? Gündelik Hayatta Karşılaştığımız Robotik Yetenekler
Hepimiz bir robotun, bir gün tüm işlerimizi devralıp, “Artık beni rahat bırakın, ben dünyayı yöneteceğim” diyecek bir noktaya gelmesini bekliyoruz. Ama robotların ne kadar ilerlediğini düşünürken, bir yandan da onları bazen evdeki temizlikçi robotlardan, akıllı telefonlarımızdaki sesli asistanlardan öteye geçiremedik. Peki, robotlar ne yapabilir? Bu soruyu gündelik hayatta komik anekdotlarla, biraz da mizahi bir bakış açısıyla incelemeye çalışalım.
Robotlar Ev İşlerinde Mi Çalışacak?
Evde bir robot düşünün. Temizlik yapıyor, yemek pişiriyor, bulaşıkları yıkıyor, çamaşırları topluyor… Ama tabii, evdeki her robotun, ‘bu işler de bitmez ki’ diye homurdanan bir ruhu olabilir mi?
Bir gün evde robotumuzu denemek istedim. “Madem robotlar ne yapabilir, bir bakalım” dedim, iş başa düştü. Evdeki robotun, toz almakla başladığı işi, bir türlü bitiremeyip sürekli “Toz algılandı, işlem tamamlandı!” deyip durdu. Sonunda robot, evin her köşesinde hep aynı tozu almaya çalışarak zamanla daha da yavaşladı. “İçimdeki mühendis” dedi ki: “Hayır, bunun algoritmalarında bir sorun var!” Ama “içimdeki insan” sadece “Gerçekten temizlik robotları da asla mutlu olamaz, değil mi?” diye düşündü.
Düşünsenize, robotlar ev işlerini gerçekten yapabiliyorlar ama onlar da bizim gibi bir yere kadar dayanabiliyorlar. Öyle bir noktaya gelirler ki, robotunuz “Bugün çok yorgunum, yarın devam edebiliriz.” diyecek kadar bilinçli olabilir. O kadar da yapacakları şeyler var. Örneğin, bir robot yemek pişirse ve “Buna tuz koymayı unuttum, değil mi?” deseler… İşte o zaman insanı ne kadar rahatlatırlar, değil mi?
Robotların İşe Girmesi: Geleceğin Çalışanları
Hadi diyelim ki robotlar ne yapabilir sorusunu bir tık daha ileri götürdük. 10 yıl sonra robotlar işe girmeye başlar mı? Hadi ama, onlara mülakat yapacak mıyız? “Bu pozisyon için neden robot olduğunuzu düşünüyorsunuz?” gibi sorular sorarak bir insana benzetmeye çalışacağız.
Geçenlerde arkadaşım, “İzmir’de bir robot ofise gelmiş, iş görüşmesi yapıyormuş!” dedi. Tamam, dedim, biraz abartıyor ama arkadaşım ciddi ciddi bir robot mülakatına katıldığını düşünüyordu. Eğer robotlar gelecekte ofislere girerse, aklıma gelen ilk sorular şunlar:
İlk sorumuz: “Neden bu pozisyona başvurmak istiyorsunuz?”
Robot cevabı: “Verilen görevi yerine getirme yeteneğim var. Ayrıca, son 10 yılda tüm iş yükünü analiz ettim.”
İkinci sorumuz: “Peki, bu kadar stresli bir ortamda nasıl başa çıkıyorsunuz?”
Robot cevabı: “Stres nedir? Yüksek işlemci sıcaklıkları hariç, rahatım.”
Bunu duyduğumda, robotların ne kadar soğukkanlı olduğunu bir kez daha düşündüm. Ama sonra aklıma geldi: “Robotlar ne yapabilir?” sorusunun cevabı basit aslında; onlar bizim o tembel anlarımızda daha verimli olabilirler.
Robotlar Arkadaş Olabilir Mi?
Tabii, robotların sosyal yaşamımıza nasıl etki edeceği de önemli. Eğer robotlar gerçekten ne yapabilir sorusunun cevabını arıyorsak, bir robotun arkadaşımız olması ihtimali de gündeme gelir. Bazen sadece sohbet edebileceğimiz bir “robot arkadaş” iyi olabilir. Ama bir robot arkadaşınız olduğunda, düşünün bir dakika:
“İçimdeki insan” soruyor: “Bu robot gerçekten arkadaş olabilir mi?”
“İçimdeki mühendis” cevaplıyor: “Evet, tabi. Ama ilk başlarda sadece verileri paylaşır, sonra yapay zekası gelişir. Sizi analiz eder, duygu durumunuzu okur, hatta bir noktada empati bile kurar…”
“İçimdeki insan” ekliyor: “Ben bu durumu anlamadım, robot bana empati yapabilir mi? Kafam karıştı.”
Mesela robot arkadaşımızla dertleşirken, robot “Bugün gerçekten harika bir gün geçiriyorsun, çok verimli görünüyorsun!” dese ve “Hadi, bugünkü işlerimizi birlikte halledelim” dese… O zaman “Oooo, robot gerçekten anlayışlıymış!” diyeceğiz herhalde. Ama şunu unutmayalım: Bu robot bizim ne kadar çok çamaşırımız varsa ona göre hareket edecek.
Robotların Komik Yanları: Daha Fazlası Varmış
Robotların ne yapabileceğiyle ilgili komik durumları bir kenara bırakıp, biraz daha ciddi düşünelim. Sonuçta robotlar bizim hayatımızı kolaylaştırmak için varlar ama bir yerden sonra o kadar çok şey yaparlar ki, onların da bazen komik durumlar yaratması çok olası. Örneğin, robotları yemek pişirmeye çalışırken başınızdan geçen olayları bir düşünün. 7 farklı yemek tarifini birleştirip ortaya bir yemek mi çıkarmaya çalışacaklar? Sonuçta bir robot, bir insanın yapabileceği o anlık hata ve gafları yapabilir mi?
Bu tür küçük robotik hatalar, bir gün robotların bizleri “tam anlamıyla” anlamadığını gösterecek. Ancak bunu yaparken, bir şekilde bize hayatın mizahını da hatırlatacaklar.
Sonuç: Robotlar, İnsanlığın Geleceği mi?
Gelecekten gelen robotlar, günümüzün teknolojisinde ne yapabilir? Aslında çok şey! Ama bazen en basit işlerde bile insan gibi hata yapma potansiyelleri olduğunu unutmamalıyız. Öyle ya da böyle, robotlar iş hayatını kolaylaştırıyor, ama belki bir gün biz onlara mülakat yaparken “Sen gerçekten insan gibi düşünebilir misin?” sorusunu soracağız.
Şu an robotların bize yardımcı olabileceği birçok alan var. Fakat unutmayın, bir robotun ne yapabileceğini kestirmek her zaman kolay değil. Zamanla daha da geliştirildiklerinde, belki onlardan bir gün arkadaşlık beklemek bile mümkün olacak. Ama, “Robotlar ne yapabilir?” sorusunun cevabı basit: Bir şeyler yapabilirler ama asla her şeyi…