İŞKUR’dan işe girmek için kaç ay sigortasız olmak gerekir ?

İŞKUR’dan İşe Girmek İçin Kaç Ay Sigortasız Olmak Gerekir? Tarihsel Bir Perspektif

Bir tarihçi olarak, bugün bir soruya bakarken, her zaman geçmişi anlamaya çalışırım. Çünkü geçmiş, bugünü şekillendiren en güçlü etkendir. Türkiye’deki iş gücü piyasası, yıllar içinde birçok ekonomik, sosyal ve kültürel değişiklik geçirdi. Bu değişimlerin en önemlilerinden biri de işsizlik sigortası ve devletin iş gücü piyasasına müdahale etme biçimiydi. Bugün İŞKUR üzerinden işe yerleşme sürecinde sigortasızlık durumu, geçmişten gelen bu sistemin bir yansımasıdır. Peki, İŞKUR’dan işe girmek için gerçekten kaç ay sigortasız olmanız gerekir? Bu yazıda, bu soruya hem günümüz koşullarında hem de tarihsel bir perspektiften bakacağız.

Geçmişten Günümüze İş Gücü Piyasası ve İŞKUR

Türkiye’de modern iş gücü piyasasının oluşumu, Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanır. 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, iş gücü piyasası konusunda ilk adımlarını atmaya başladığında, sosyal güvenlik sisteminden söz edilebilecek pek bir şey yoktu. İlk sosyal güvenlik hamlesi, 1945 yılında yapıldı ve kısa bir süre sonra 1950’lerde işsizlik sigortası uygulamaları tartışılmaya başlandı. Ancak, işsizlik sigortası ve devletin iş gücü piyasasında aktif rol oynaması, 1990’ların sonlarına kadar sınırlıydı.

Türkiye’de işsizlik sigortası uygulamaları, 1999 yılında çıkan 4447 sayılı yasa ile resmen başlamış, İŞKUR’un kurulmasıyla birlikte devletin iş gücü piyasasındaki rolü önemli ölçüde artmıştır. İŞKUR, aslında işsizleri istihdam etmek ve iş gücü piyasasında dengeyi sağlamak amacıyla kurulmuş bir devlet organıdır. Ancak, belirli şartlar altında İŞKUR üzerinden işe girmek için “sigortasızlık” durumu önem kazanmıştır.

Sigortasızlık ve İŞKUR İlişkisi

İŞKUR’a başvuruda bulunabilmek ve bu kurum üzerinden bir işe yerleşmek için sigorta durumunun önem taşımasının sebebi, sigortasız çalışmanın sosyal güvenlik sisteminde bir eksiklik yaratmasıdır. Ancak, burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, sigortasız çalışmanın yalnızca belirli bir süreyle sınırlı olması gerektiğidir.

Bugün, İŞKUR’a başvuru yapmadan önce sigortasız olma durumu, 2019 yılı itibarıyla bir süre kısıtlaması ile belirlenmiştir. Sigortasızlık süresi, en fazla 180 gün (yaklaşık 6 ay) olarak belirlenmiştir. Eğer bir kişi, İŞKUR üzerinden iş bulmak istiyorsa ve daha önce sigortalı bir işte çalışmışsa, en az 6 ay sigortasız kalmış olması gerekmektedir. Bu kural, işsizlik sigortasından yararlanmak isteyen kişilere yönelik olarak uygulanmaktadır. Bu durumda, İŞKUR’un verdiği destekten yararlanabilmek için kişinin son 6 ay içinde sigortasız kalması beklenir.

Tarihsel Kırılma Noktaları ve Toplumsal Dönüşümler

İŞKUR üzerinden işe yerleşme ve sigortasızlık konusu, yalnızca bir mevzuat meselesi değildir. Bunun arkasında daha geniş toplumsal dönüşümler ve tarihsel kırılma noktaları bulunmaktadır. Türkiye’de 1980’ler sonrası ekonomik dönüşüm, sanayileşme ile birlikte iş gücü piyasasında büyük değişimlere yol açtı. Özellikle 1980 sonrası dönemde iş gücü piyasasında esneklik, güvencesiz çalışma koşulları ve işsizlik oranlarındaki artış gibi sorunlar, iş gücü piyasasında ciddi kırılmalar yaşanmasına neden oldu.

1999 yılında çıkan işsizlik sigortası yasası ve sonrasında gelen düzenlemeler, aslında bu kırılma noktasının bir yansımasıdır. Devletin iş gücü piyasasına müdahale etme biçimi de zamanla değişmiştir. Artık sigortasız çalışanlar için belirli kurallar, kısıtlamalar ve destekleme mekanizmaları getirilmiştir. Geçmişte iş gücü piyasasına müdahale oldukça sınırlıyken, günümüzde devlet iş gücü piyasasına daha aktif bir şekilde müdahale etmekte ve işsizlik sigortası gibi uygulamalarla işsizliğin önüne geçmeye çalışmaktadır.

Sigortasız Çalışmanın Sosyal ve Ekonomik Yansımaları

Tarihsel süreç içinde sigortasızlık, sadece bir işsizlik sorunu değil, aynı zamanda büyük bir sosyal adalet meselesine dönüşmüştür. Sigortasız çalışan bir birey, yalnızca gelir kaybı yaşamaz, aynı zamanda sağlık hizmetlerinden yararlanma, emeklilik hakkı gibi pek çok önemli sosyal güvenlik hakkından mahrum kalır. Bu da toplumsal eşitsizliğin derinleşmesine yol açar. 1999’dan sonra getirilen sigortasızlık kısıtlamaları, bu sorunları çözme amacı güderken, aynı zamanda bireylerin iş gücü piyasasında daha güvenli bir konumda yer almasına olanak tanımaktadır.

Günümüzde ise İŞKUR’un, sigortasız çalışanları destekleme ve onları iş gücü piyasasına yeniden dahil etme gibi önemli bir rolü vardır. Ancak, bu durum toplumsal anlamda her zaman eşit şekilde dağılmamaktadır. Çünkü sigortasızlık oranları, özellikle güvencesiz işlerde çalışan kadınlar, gençler ve düşük eğitim seviyesine sahip bireyler arasında daha yüksektir.

Gelecekte Sigortasızlık Durumu ve Ekonomik Senaryolar

Önümüzdeki yıllarda, iş gücü piyasasında sigortasız çalışma oranlarının azalması bekleniyor. Bunun temel sebepleri, dijitalleşme, esnek çalışma modelleri ve sosyal güvenlik sisteminin güçlenmesiyle ilgili beklenen reformlardır. Ancak, ekonomik krizler, yüksek işsizlik oranları ve döviz kuru dalgalanmaları gibi faktörler, sigortasız çalışma oranlarının artmasına yol açabilir.

Sonuç

İŞKUR’dan işe girmek için belirli bir süre sigortasız olmanın gerekliliği, sadece bir mevzuat sorunu değil, aynı zamanda Türkiye’nin tarihsel iş gücü politikalarının bir yansımasıdır. Sigortasızlık, sosyal güvenlik hakkı, iş gücü piyasasında eşitsizlik gibi daha geniş toplumsal sorunları gündeme getirir. Bu bağlamda, geçmişten günümüze iş gücü piyasasında yaşanan dönüşümler, bugün sigortasızlık durumunun nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olur. Gelecekte ise, iş gücü piyasasında daha fazla güvence ve eşitlik sağlayacak reformların, sigortasızlık oranlarını düşürebileceği öngörülmektedir.

Etiketler: İŞKUR, sigortasızlık, iş gücü piyasası, sosyal güvenlik, işsizlik sigortası, iş gücü