Günlük Tohumlar Yazılar

Sazende ve Hânende Ne Demek? Gelenekten Geleceğe Sesin ve Sazın Hikâyesi Bir akşamüstü dostlarla aynı masada oturup, çalan bir tanburun telinde yankılanan bir hafızayı ve o nağmenin üstüne konan bir sesin içimizi nasıl titrettiğini konuştuğunuzu düşünün. “Kim çalıyor, kim söylüyor?” sorusu ilk bakışta basit görünür; ama aslında bizi asırlık bir musikî diline, usta-çırak hatıralarına, bugünün sahnelerine ve yarının dijital atölyelerine götürür. İşte tam burada iki kelime devreye girer: sazende ve hânende. Sazende ve Hânende: Kısa ve Net Tanımlar Sazende (sâzende), çalgı çalan icracıdır; tanbur, ud, kemençe, ney, kanun, kudüm… enstrümanıyla sesi taşır, makamın yollarını açar, usûlün nabzını tutar. Hânende (hanende)…

Habitat Türleri ve İnsan Psikolojisi: Yaşadığımız Ortamın Zihinsel ve Duygusal Etkileri Psikologun Meraklı Girişi: Yaşam Alanlarımızın İnsan Davranışları Üzerindeki Etkisi Bir psikolog olarak, insanlar hakkında her gün birçok farklı gözlemde bulunuyorum. Ancak bir davranış biçiminin kökenine inmeye çalışırken, sıklıkla bir şey dikkatimi çeker: İnsanlar yaşadıkları ortamlarla nasıl etkileşime giriyor? Fiziksel çevremiz, sadece bir yaşam alanı değil, aynı zamanda ruh halimizi, duygusal tepkilerimizi ve bilişsel süreçlerimizi şekillendiren bir güçtür. Peki, habitat yani yaşam alanlarımız gerçekten bizi nasıl etkiler? Çevremiz, davranışlarımızı, düşünce tarzımızı ve hatta ilişkilerimizi nasıl yönlendirir? Habitat türleri, doğamızın bir parçası olarak farklı sosyal, bilişsel ve duygusal süreçleri etkiler. Bir…

Habbe Neye Denir? Felsefenin Sessiz Cevabı Bir Filozofun Bakışıyla Başlangıç Habbe… Kulağa sade, neredeyse önemsiz bir kelime gibi gelir. Fakat filozof için hiçbir kelime sıradan değildir. Çünkü her kelime, varlığın yankısını taşır. Habbe, Arapça kökenli bir sözcük olarak “tanecik”, “çekirdek” ya da “en küçük parça” anlamına gelir. Fakat bu küçük parçanın anlamı, felsefenin büyük sorularını çağırır: Varlığın en küçük birimi nedir? Bilgi, habbe gibi mi birikir? Ve etik olarak, bir habbenin dahi hakkı var mıdır? Ontolojik Perspektif: Varlığın Taneciği Ontoloji, yani varlık felsefesi açısından habbe, “varlığın özü”ne dair bir metafor haline gelir. Bir tanecik, bir bütünün parçasıdır; ama aynı zamanda…

Ocak’tan Sonra Ne Gelir? Hayatın Mevsimleri Üzerine Bir Hikâye Bazen bir kelimenin içinde saklıdır hayatın tüm anlamı. “Ocak” dediğimizde sadece bir ay değil, bir başlangıcı da kastederiz. Yeni umutlar, yeni kararlar, taze sayfalar… Peki ya o ilk sayfalar yazıldıktan sonra? Ocak’tan sonra ne gelir? İşte tam da bu sorunun cevabını, iki farklı bakış açısının kesiştiği bir hikâyeyle arayalım. Bir Ocak Sabahı: Umutla Başlayan Yolculuk Elif, hayatı hep duygularla anlamlandıran bir kadındı. İnsanların yüz ifadelerinden, kullandıkları kelimelerden, en çok da sessizliklerinden anlam çıkarırdı. Yeni yılın ilk sabahında, elinde kahvesiyle pencereden dışarı bakarken kendi kendine mırıldandı: “Ocak’tan sonra ne gelir?” Sorunun cevabı…

Güven Nedir, Örnek? Eğitimde Güvenin Pedagojik Temelleri Üzerine Bir Analiz Bir Eğitimcinin Samimi Girişi Her dersin başında öğrencilerimin gözlerindeki merakı görürüm. O merak, bilginin kapısını aralayan ilk ışıktır. Ancak o kapının gerçekten açılabilmesi için bir şeye daha ihtiyaç vardır: güven. Öğrenme süreci, yalnızca bilgi aktarmak değildir; o, bir ilişkidir. Bir öğrenci öğretmenine, öğretmen ise öğrencisine güvendiğinde, bilgi yalnızca zihne değil, kalbe de ulaşır. Peki, güven nedir? Ve bu kavram, eğitimde nasıl somutlaşır? Pedagojik Bir Kavram Olarak Güven Pedagoji, öğrenmenin yalnızca bilişsel değil, duygusal bir süreç olduğunu kabul eder. Güven, bu sürecin merkezinde yer alır. Bir çocuğun öğrenmeye açık hale gelmesi,…

Kaplumbağanın Özellikleri Nelerdir? – Yavaşlığın İçindeki Bilgelik Bazı canlılar vardır ki, onları ilk gördüğümüzde yavaşlıklarıyla dikkatimizi çekerler. Fakat biraz daha yakından bakınca o yavaşlığın ardında yüzyılların bilgeliği, doğanın sabrı ve hayatın ritmini anlama becerisi yatar. Kaplumbağalar tam da böyle canlılardır… Bu yazıda sana yalnızca bir hayvanın özelliklerinden bahsetmeyeceğim. Aynı zamanda bir yolculuğun, bir yaşam felsefesinin ve bir sabır dersinin hikâyesini anlatacağım. Yavaş Ama Derin: Bir Kaplumbağayla Karşılaşma Geçtiğimiz yaz, küçük bir sahil kasabasında yürürken yolun kenarında ağır adımlarla ilerleyen bir kaplumbağayla karşılaştım. İnsanlar yanından hızlı adımlarla geçip giderken o, hiçbir aceleye kapılmadan kendi yolunda ilerliyordu. O an fark ettim: Biz…

Kanıt Nedir Edebiyat? Hem Erkeklerin Çözüm Odaklı, Hem Kadınların Empatik Yaklaşımından Bir Bakış! Edebiyat, doğru düzgün “kanıt”larıyla biraz aldatıcı olabilir, değil mi? Yani, yazdığınız her cümlenin, kurduğunuz her hikayenin arkasında sağlam bir dayanağınız olmalı. Ama bu kanıt meselesi… Biraz karışık, değil mi? Erkekler çözüm odaklı yaklaşır, “Edebiyat kanıt ister, hemen verelim,” derken; kadınlar ise daha çok, “Ama hisler de önemli, duygular da bir kanıt değil mi?” diye sorgular. Aradaki farkı şirin bir şekilde ele alalım ve edebiyatın kanıtına dair neşeli bir keşfe çıkalım! Edebiyatın Kanıtı, Gerçekten Bize Mi Ait? Edebiyat, aslında insanın iç dünyasına açılan penceredir. Her kitap, her yazı…

1 Günah Nedir? Tarihsel Köklerden Günümüze Ahlaki Bir Yolculuk Bir tarihçi olarak geçmişe baktığımda, insanlığın vicdan haritasını çizen en önemli kavramlardan birinin günah olduğunu fark ederim. “Günah” kelimesi sadece bir dini terim değil; aynı zamanda toplumsal düzenin, etik bilincin ve bireysel sorumluluğun aynasıdır. Antik çağlardan modern dünyaya uzanan bu uzun yolculukta, günahın anlamı da insanlık kadar dönüşmüştür. Peki, 1 günah nedir? Bu basit görünen soru, tarih boyunca filozoflardan din adamlarına, siyasetçilerden sanatçılara kadar pek çok düşünürü meşgul etmiştir. Antik Dünyada Günah: Kozmik Dengenin Bozulması Antik uygarlıklar günahı Tanrı’ya karşı bir hata değil, evrenin düzenine karşı bir dengesizlik olarak görürdü. Mezopotamya…

Toplumsal Normların Gölgesinde: “Öpüşme ile Gonore Geçer mi?” Sorusuna Sosyolojik Bir Bakış Toplumun cinsellik, beden ve mahremiyet konularına dair sınırları, bireylerin en özel anlarına bile yön veren görünmez çizgilerdir. Bu yazı, yalnızca bir sağlık sorusunu değil, aynı zamanda bu sorunun arkasındaki kültürel yapıyı anlamaya çalışan bir araştırmacının gözünden yazılmıştır. “Öpüşme ile gonore geçer mi?” sorusu, tıbbi bir meraktan öte, bireylerin temas, güven, mahremiyet ve utanç kavramlarını nasıl yaşadığını gösteren bir aynadır. Gonore ve Toplumsal Algı: Bilimsel Gerçekler ile Sosyal Gerçeklik Arasında Gonore (bel soğukluğu), Neisseria gonorrhoeae adlı bakterinin neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Tıp literatürü, hastalığın ağırlıklı olarak…

Vomer Kemik Ne Demek? Edebiyatın Derinliklerinde Bir Denge Unsuru Olarak İnsan Yüzü Bir Edebiyatçının Gözünden: Kelimelerin Anatomisi Kelimeler, tıpkı kemikler gibi görünmez ama her anlatının iskeletini oluşturur. Vomer kemik — burnun ortasında yer alan, yüzün iki yarısını birbirinden ayıran ince ama güçlü bir kemik — yalnızca biyolojik bir yapı değil, edebiyatın derinlerinde metaforik bir merkezdir. Çünkü edebiyat da tıpkı insan yüzü gibi iki yarıdan oluşur: görünür olanla gizlenen, söylenenle bastırılan, rasyonel olanla duygusal olan. Bir yazar için “vomer”, insanın iç dünyasını ikiye bölen, anlamın nefesini yönlendiren bir kavramsal eksendir. Nasıl ki vomer kemik, nefesin doğru akışını sağlar, edebi yapı da…