Meddah Nedir Tek Kişilik? Antropolojik Bir Bakışla Anlatı Ritüeli Bir antropolog olarak dünyanın dört bir yanında karşılaştığım en büyüleyici olgulardan biri, insanların anlatma biçimleridir. Her kültür, hikâye anlatma eylemini kendi diline, ritüellerine ve sembollerine göre şekillendirir. Kimi zaman bu anlatı, bir köy meydanında yankılanır; kimi zaman bir gölge oyununun ardında gizlenir. Meddah geleneği ise bu evrensel anlatı kültürünün Anadolu’daki özgün yansımasıdır. Peki, “Meddah nedir, tek kişilik mi?” diye sorduğumuzda, yalnızca bir sahne sanatından mı söz ediyoruz? Yoksa, toplulukların hafızasını taşıyan kadim bir ritüelden mi? Tek Kişilik Bir Topluluk: Meddahın Sosyal Rolü Antropolojik açıdan meddah, yalnızca bir tek kişilik gösteri sanatçısı…
Yorum BırakGünlük Tohumlar Yazılar
Likra Nasıl Bir Kumaştır? Esnekliğin Tarihsel Serüveni Bir tarihçi olarak geçmişi anlamak için yalnızca büyük savaşlara ya da devrimlere değil, gündelik hayatın görünmeyen kahramanlarına da bakarım. Çünkü insanlık tarihi, yalnızca tahtların değil, aynı zamanda kumaşların, iğnelerin, ipliklerin de hikâyesidir. Likra — modern dünyanın esneklik sembolü — bu hikâyenin en yeni, en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturur. Peki, likra nasıl bir kumaştır? Sadece bir tekstil malzemesi mi, yoksa 20. yüzyılın toplumsal dönüşümünü anlatan bir kültürel sembol mü? Likranın Doğuşu: Endüstri Çağının Yeni Elyafı Likranın hikâyesi, 1958 yılında Amerika’da başlar. Kimyager Joseph Shivers, DuPont firmasında yaptığı çalışmalar sırasında esnek, dayanıklı ve form tutabilen…
Yorum BırakHuzursuz Bağırsak Sendromu Belirtileri Nelerdir? Bedenin Politikası Üzerine Bir Düşünce Denemesi Bir siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerinin yalnızca devletler, kurumlar veya ideolojiler arasında değil, insan bedeninde de işlediğini gözlemlemek benim için kaçınılmazdır. Beden, tıpkı bir devlet gibi kendi iç düzenine sahiptir: organlar arasında bir hiyerarşi, sinir sisteminde bir iletişim ağı, hormonlarda bir denetim mekanizması… Bu bağlamda huzursuz bağırsak sendromu (IBS) yalnızca bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda bir “mikro-iktidar” alanıdır. Bedenin iktidarı çöktüğünde, düzen bozulur — tıpkı toplumsal sistemlerde olduğu gibi. O halde sormak gerekir: IBS yalnızca mide ve bağırsakların meselesi midir, yoksa çağımızın politik bir metaforu mu? Huzursuz Bağırsak…
2 YorumGüherçile Diğer Adı Nedir? İnsan Zihninin Derinliklerinde Bir Psikolojik Metafor İnsan davranışlarını anlamaya çalışmak, bazen kimyasal bir denklemi çözmeye benzer. Bir maddenin bileşimini keşfetmekle, bir duygunun kaynağını bulmak arasında şaşırtıcı benzerlikler vardır. Psikoloji, görünmeyeni görünür kılma sanatıdır — tıpkı eski zamanların simyacıları gibi, insanın iç dünyasındaki dönüşümü anlamaya çalışır. “Güherçile” kelimesi de bu dönüşümün güzel bir metaforudur. Çünkü yüzeyde kimyasal bir madde olarak karşımıza çıksa da, derinlerde insanın içsel doğasını yansıtan sembolik bir anlam taşır. Güherçile Nedir, Diğer Adı Ne Anlama Gelir? Bilimsel olarak bakıldığında, güherçilenin diğer adı potasyum nitrattır. Kimyasal formülü KNO₃ olan bu madde, doğada genellikle mineral olarak…
2 Yorum“İyi Kanser” Diye Bir Şey Yok: Rahatlatan Etiketler, Görmezden Gelinen Gerçekler Kusura bakmayın ama baştan söyleyeyim: “iyi kanser” ifadesi, kulağa sıcak gelen bir kandırmacadan ibaret. Evet, bazı kanser türleri ortalama olarak daha yavaş seyreder, bazıları daha iyi tedavi yanıtı verir. Ama bu, “iyi” oldukları anlamına gelmez. Bu etiket, hasta ve yakınlarının zihnini uyuşturan bir yastık; oysa bize gereken şey, netlik, bağlam ve bilgidir. Hadi tartışalım: Gerçekten “iyi” olan kanser mi var, yoksa yanlış kurulan bir cümle yüzünden yanlış kararlar mı alıyoruz? Özet: “İyi kanser” yok; yalnızca daha olumlu seyir gösterme olasılığı yüksek alt tipler, daha erken evreler ve daha başarılı…
2 YorumGözde Girişim Ne İş Yapar? Geçmişten Bugüne Bir Yatırım Öyküsü Bir tarihçi olarak geçmişin izlerini takip etmek, bugünümüzü daha berrak görmemizi sağlar. Kurumların kuruluş serüveni, dönemin ihtiyaçları ve dönüşümleriyle el ele gider. İşte Gözde Girişim’in hikâyesine bu perspektiften bakarak, kurumun ne iş yaptığına dair yalnızca teknik bilgiyi değil; zaman içindeki bağlarını ve rolünü de anlatan bir yazı sunuyorum. Kökler: Kuruluş ve İşlevin Doğuşu Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (kısaca Gözde), 22 Ocak 2010’da “Gözde Finansal Hizmetler A.Ş.” adıyla kuruldu ve 2011 Temmuz’unda sermaye ortaklığı modeliyle “Gözde Girişim” adını aldı. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Kuruluş amacı, kaynak ve yapılandırma ihtiyacı olan girişim şirketlerine…
2 YorumKelimenin Işığında: Göz Tembelliği Üzerine Bir Edebi Yürüyüş “Bir bakış, bin kelimeden fazlasını anlatır.” Edebiyatın büyülü dünyasında bakış, yalnızca bir eylem değil, bir anlam üretme biçimidir. Göz insanın ruhuna açılan pencere olarak kabul edilirken, bu pencerenin birinin ardında sisler dolaşıyorsa, anlatı da bulanıklaşır. Göz tembelliği —tıpta “ambliyopi” olarak bilinen bu durum— işte o bulanıklığın bedensel karşılığıdır. Ancak biz bu yazıda, kelimelerin gücüyle bu bedensel meseleyi ruhun tembelliğine, algının ihmalkârlığına ve görmenin edebi derinliğine doğru çevireceğiz. Bakmanın Sorumluluğu Bir roman kahramanını düşünelim: Kafka’nın Gregor Samsa’sını ya da Camus’nün Meursault’sunu. İkisi de dünyaya farklı gözlerle bakar. Gregor, bir sabah böceğe dönüşür ama…
2 YorumCCTV Kamera Sistemi Nedir? Bilimin Merceğinden Güvenliğin Gözleri Hiç bir mekâna girdiğinizde tavanlardan size doğru bakan küçük gözleri fark ettiniz mi? O gözler, modern dünyanın sessiz ama dikkatli bekçileri: CCTV kamera sistemleri. Teknolojinin hızla geliştiği çağımızda güvenlik artık yalnızca kilitli kapılarla sağlanmıyor; gözlem, analiz ve veri ile desteklenmiş sistemlerle destekleniyor. Peki bu kameralar nasıl çalışır, neden bu kadar önemlidir ve gelecekte bizi neler bekliyor? Gelin birlikte keşfedelim. CCTV Nedir? Temel Tanım ve Tarihçesi CCTV, İngilizce Closed-Circuit Television ifadesinin kısaltmasıdır ve “kapalı devre televizyon” anlamına gelir. Temel olarak, belirli bir alanda kurulan kameraların görüntülerini sınırlı bir alıcı grubuna ileten güvenlik sistemidir.…
2 YorumGöstergebilimde Dizge Nedir? İnsan Zihninin Sembolik Dünyasına Psikolojik Bir Yolculuk Ofisimin sessizliğinde danışanımın kullandığı kelimeleri analiz ederken bir şeyi fark ettim: Her sözcük, bir diğerine bağlı, görünmez bir ağın içinde hareket ediyor. Bir kelimeyi anlamak, o kelimenin diğerleriyle kurduğu ilişkiyi çözümlemekten geçiyor. Tıpkı insan davranışları gibi — hiçbir duygu, hiçbir tepki, hiçbir düşünce tek başına anlamlı değil. Hepsi bir bütünün parçası. İşte bu noktada göstergebilimdeki dizge kavramı, psikolojik açıdan insan zihninin işleyişine dair çok şey anlatır. Göstergebilimde Dizge Nedir? Göstergebilimde dizge (ya da sistem), göstergelerin birbirleriyle olan ilişkilerinden doğan anlam örgüsüdür. Bir göstergenin (örneğin bir kelimenin, jestin ya da simgenin)…
Yorum BırakGazlı Kangren Hastalığı Neden Olur? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Gazlı kangren, çoğu zaman hayati tehlike yaratabilen ve oldukça karmaşık bir sağlık sorunudur. Genellikle travmalar, enfeksiyonlar ve cerrahi müdahaleler sonrası ortaya çıkan bu hastalık, derinlemesine incelenmesi gereken bir konudur. Peki, gazlı kangrenin kökeni nedir? Bu hastalık küresel anlamda nasıl algılanıyor ve farklı kültürlerde ne gibi etkileri var? Gelin, bu konuyu farklı açılardan ele alalım ve yerel ile küresel dinamiklerin bu hastalık üzerindeki etkilerini tartışalım. Belki siz de bu konuda kendi deneyimlerinizi paylaşarak daha derin bir anlayışa sahip olursunuz. Gazlı Kangrenin Sebepleri ve Tıbbi Açıklama Gazlı kangren, genellikle Clostridium perfringens…
Yorum Bırak